२५ वर्षको उमेरमै भारतीय मूलका अमान साङ्गरले स्थापना गरेको कम्पनी ६० अर्ब अमेरिकी डलरमा इलन मस्कको कम्पनीले किनेको छ । अमान सहसंस्थापक रहेको कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात एआईमा आधारित कम्पनी ‘एन्स्फियर’लाई मस्कको ‘स्पेसएक्स’ले खरिद गरेको हो ।
भारतीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार अमान अमेरिकी नागरिक भए पनि उनका अभिभावक भारतीय मूलका हुन् । उनले १४ बर्षको उमेरदेखि कम्प्युटर प्रविधिमा रुचि राख्दै आएका थिए ।
अमानले अमेरिकाको प्रतिष्ठित म्यासाचु सेट्स इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजीमा कम्प्युटर विज्ञान अध्ययन गरेका थिए । अध्ययनकै क्रममा उनले कृत्रिम बुद्धिमत्तासँग सम्बन्धित विभिन्न प्रयोग थाले । यही क्रममा आफ्ना सहकर्मीहरूसँग मिलेर एन्स्फियर स्थापना गरेका थिए ।
एन्स्फियरले विकास गरेको ‘कर्सर’ नामक प्रविधि अहिले कम्प्युटर कार्यक्रम बनाउने क्षेत्रमा निकै चर्चित बनेको छ । यसले कृत्रिम बुद्धिमत्ताको प्रयोग गरी कम्प्युटर कार्यक्रम लेख्न, त्रुटि सच्याउन, नयाँ कार्यक्रम बनाउन तथा डोभलपरलाई विभिन्न काममा सहयोग गर्छ ।
टाइम्स अफ इन्डियाका अनुसार अमानको कम्पनी तीव्र गतिमा विस्तार भएपछि विश्वका ठूला प्रविधि कम्पनीको ध्यान तानेको थियो । मस्कको स्पेसएक्सले अन्ततः एन्स्फियरलाई ६० अर्ब डलरमा खरिद गर्ने निर्णय गरेको हो । सञ्चारमाध्यमले यसलाई प्रविधि क्षेत्रमा भएको सबैभन्दा ठूलो कारोबारमध्ये एकका रूपमा उल्लेख गरेका छन् ।
इन्डिया टुडेले अमानलाई भारतीय मूलका २५ वर्षीय प्रविधि उद्यमीका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ । उसका अनुसार यो कारोबारपछि अमान र उनका सहसंस्थापकहरूको व्यक्तिगत सम्पत्ति अर्बौं डलर पुग्ने अवस्था बनेको छ ।
इकोनोमिक टाइम्सले पनि अमानलाई यो ठूलो कारोबारको केन्द्रमा रहेका भारतीय मूलका युवा उद्यमीका रूपमा उल्लेख गरेको छ । उक्त सञ्चारमाध्यमका अनुसार एन्स्फियरको मुख्य उत्पादन कर्सरको तीव्र विस्तारले कम्पनीको मूल्य निकै माथि पु¥याएको थियो ।
मस्कका लागि भने यो कारोबार एउटा कम्पनी खरिद गर्ने विषयमा मात्र सीमित छैन । यसबाट कृत्रिम बुद्धिमत्ता एआईको क्षेत्रमा उनको प्रभाव अझ विस्तार हुने देखिएको छ । अन्तरिक्ष प्रविधिदेखि विद्युतीय सवारी, सामाजिक सञ्जाल र कृत्रिम बुद्धिमत्तासम्म लगानी विस्तार गरिरहेका मस्कले कर्सरलाई आफ्नो प्रविधि समूहमा समेटेका हुन् ।
भारतीय सञ्चारमाध्यमले अमानको सफलतालाई उनको भारतीय पारिवारिक पृष्ठभूमिसँग जोडेर विशेष महत्व दिएका छन् । टाइम्स अफ इन्डियाले अमानका अभिभावक भारतीय आप्रवासी रहेको उल्लेख गर्दै उनको १४ वर्षको उमेरदेखि सुरु भएको कम्प्युटर प्रविधिको यात्रालाई ६० अर्ब डलरको कारोबारसम्म आइपुगेको सफलतासँग जोडेको छ ।
चार जना युवा मिलेर सुरु गरेको एउटा सानो प्रयास कसरी केही वर्षमै विश्वकै चर्चित प्रविधि कम्पनीमध्ये एक बन्न पुग्यो भन्ने कथा पनि कर्सरसँग जोडिएको छ । सुरुआती योजना सफल नभएपछि उनीहरूले आफ्नो कामको दिशा परिवर्तन गरेका थिए । त्यही परिवर्तनबाट कर्सरको विकास भएको टाइम्स अफ इन्डियाले जनाएको छ ।
यसरी २५ वर्षको उमेरमै अमान साङ्गरको नाम विश्वकै ठूलो प्रविधि कारोबारसँग जोडिएको छ । भारतीय मूलका एक युवाको यो सफलता अहिले भारतका सञ्चारमाध्यममा मात्र होइन, विश्व प्रविधि क्षेत्रमा समेत चर्चाको विषय बनेको छ । एजेन्सीको सहयोगमा
